Штетни последици од изложување на сонце

Златниот и бронзениот тен се сметата за статусен симбол. Можеби ова ја поддржува идејата дека луѓето кои имаат време да лежат на сонце доволно долго за да развијат изразен тен или кои можат да патуваат во топли краишта во текот на зимата, имаат повеќе пари или слободно време од останатите. Сепак, целта на многумина е изразен тен во раната пролет или да се вратат од одмор со силен, здрав сјај. Дали тенот го покажува статусот или не, тој е еден вид на оштетување на кожата и не ве заштитува од рак на кожата. Ултравиолетовите зраци од сонцето ќе ја оштетат кожата, но исто така тие можат да создадат проблеми со видот, алергиски реакции, депресија на имунолошкиот систем и други проблеми.

Тенот и изгорениците се предизвикани од дејствувањето на ултравиолетовите зраци од сонцето. Овие зраци не можат да се видат или почувствуваат, но пенетрираат во кожата и ги стимулираат клетките кои содржат кафеав пигмент наречен меланин. Меланинот се обидува да ја заштити кожата од апсорпција и расејување на ултравиолетовите зраци. Луѓето со темен тен имаат високи количини на меланин и имаат поголема природна заштита од ултравиолетовите зраци. Плавокосите, црвенокосите и луѓето со бледа кожа имаат помалку меланин и според тоа, горат побрзо.

Кога меланинот е стимулиран од ултравиолетовите зраци, тој избива на површината на кожата како тен. Тенот претставува оштетување на кожата, но може да обезбеди одредена заштита од идното изложување на сонце. Поединци со темна кожа како маслинова, кафеава или црна не се имуни на горење на кожата и оштетување предизвикано од безгрижна изложеност на сонце. Потемната кожа не нуди поголема заштита од изгореници и рак на кожата одколку светлата кожата.

Постојат три вида на ултравиолетови зраци (УВ) од сонцето: УВА, УВБ и УВЦ. УВЦ не се сметаат како закана бидејќи се апсорбираат од страна на озонската обвивка. УВБ предизвикуваат горење на кожата или црвенило поврзано со изгореници, рак на кожата и предвремено стареење на кожата. УВА зраците го стимулираат тенот, но исто така се поврзани и со други проблеми, како што се катаракта и други проблеми со очите, предвремено стареење на кожата, брчки, губење на еластичноста на кожата, осип на кожата и алергиски или други реакции на лекови. УВА и УВБ се назначени како предизвикувачи на рак на кожата од страна на Националниот Институт за здравство во САД.

Оштетувањето на кожата од прекумерно изложување на сонце е кумулативно во текот на годините и не може да биде отстрането. Откако  ќе се направи штетата, не може да се врати назад. Најсериозните и трајни оштетувања се јавуваат пред 18 годишна возраст. Заштитата треба да почне порано, особено кај децата, кои уживаат во игри на отворено во сончевите денови.

Рак
Ракот на кожата долго време се поврзува со изложувањето на сонце. Повеќе од еден милион случаи се дијагностицирани во САД годишно, од кои 10.590 завршуваат фатално. Дефинитивно постои врска меѓу сонцето и ракот на кожата. Еден од пет Американци ќе развие рак на кожата во текот на животот. Три типа на рак на кожата постојат: базоцелуларен, сквамозен и меланом. Базоцелуларниот рак се идентификува со бледи ерупции на кожата или со црвени осипи. Сквамозните клетки на ракот се лушпести осипи или нодули. Базалниот и сквамозниот карцином се обично поврзани со долгорочна изложеност на сонцето. Ако се идентификуваат и третираат рано, овие видови на рак на кожата ретко се смртоносни.

Меланомот учествува со 73% од смртните случаи од рак на кожата, се карактеризира со темни, црни или кафеави дамки, и може да биде помешан со бемка. Меланомите често почнуваат како мали, но растат. Тие најверојатно ќе се јават кај луѓе кои се соочуваат со лоши изгореници во ретки интервали, како што е одморот. Кога ќе се појави абнормален раст, промени на кожата или бемки, потребно е да закажете состанок со вашиот лекар. Сите видови на рак на кожата се контролираат и се помалку фатални кога се лекуваат навремено.

Предвремено стареење на кожата
Постојаната изложеност на сонце штети на еластин влакната во кожата и го забрзува процесот на стареење. Кожата ја губи еластичноста, почнуваат да се појавуваат бори и кожата станува наборена. Штетата е неповратна и знаците почнуваат да се покажуваат во раните 20-ти на кожата на поединци. Дури и мала количина на штета, со повторно изложување на сонце го зголемува ефектот. Покрај груба и збрчкана кожа, другите знаци на оштетување се кафени дамки или точки со жолта или сивкава нијанса.

Алергиски реакции
Многу луѓе имаат осетливост на сончевите зраци кои можат да бидат забрзани од страна на одредени производи, лекови или дрога. Всушност, некои лекови или производи може да го забрзаат ефектот на зрачењето од сонцето и да предизвикаат тешки изгореници на кожата или ерупции кај луѓето, кои под други околности можат да бидат поотпорни на тешки изгореници.

Некои лекови се познати по тоа што ја зголемуваат чувствителноста на сончева светлина, како на пример антибактериските агенси кои се наоѓаат во медикаментозните сапуни и препаратите за лице, третманите за акни, антихистаминиците, антидепресивите, лековите за смирување, антибиотиците, диуретиците, како и антихипертензивите. Кога се користи било кој од овие производи, бидете особено претпазливи за можните реакции при изложувањето на сонце.

Во врска со чувствителноста на сончева светлина, некои лица имаат природни алергиски реакции на сончева светлина. Овие можат да бидат стимулирани од контакт со некои растенија, парфеми, козметика, кожа или подготовки за потемнување. Обично резултатот вклучува флеки кои се јавуваат по изложување на сонце. Овие типови на алергиски реакции често може да се контролираат, но не и елиминираат.

Конечно, безгрижната изложеност на сонце може да биде штетна за луѓе со одредени заболувања. Меѓу нив се и белодробна туберкулоза, некои автоимуни заболувања, наследни заболувања на кожата, метаболички проблеми, малнутриција и алкохолизам.

Бидете секогаш претпазливи за абнормалното однесување кај лицата кои биле изложени на сонце долг период. Ова е особено точно ако тие конзумираат лекови, имаат светол тен, или претходно биле малку изложени на сончева светлина за долги периоди.

Оштетување на очите
Ултравиолетовите зраци исто така предизвикуваат оштетување на очите, без оглед на бојата на кожата. Инциденцата на катаракта се зголемува со изложување на сонце. Корнеални изгореници и израстоци на површината на окото, се смета дека се поврзани со долгорочни изложување на сонце.

Со употреба на очила кои ги блокираат УВ зраците се обезбедува заштита од сонцето. Изберете очила за сонце кои блокираат 99% до 100% од УВА и УВБ зрачењето. Бидете сигурни да проверите на етикета бидејќи не сите очила за сонце обезбедуваат заштита. Етикетите на кои пишува УВ апсорпција до 400 nm или одговара на ANSI УВ барањето за заштита од УВ, значи дека очилата блокираат 99% до 100% од УВ зраци. Темната боја или леќите не означуваат УВ заштита. Имајте на ум дека поларизирани леќи и огледала обложени со леќи воопшто не мора да значат намалување на УВ апсорпција освен ако специфично не се етикетираат. Сите очила за сонце нудат поголема заштита отколку без да се носат никакви очила, но барајте ги изјавите за УВ рејтингот за најдобра нега на очите.