Од многу одамна се знае дека лукот поседува извонредни лековити својства и бил користен како храна и лек во многу култури повеќе од илјада години. Научните истражувања покажуваат дека бил употребуван уште од времето на Египетските фараони и најраните Кинески династии.

Лукот и диететските додатоци кои што се базирани на екстракт од лук, превенираат многубројни заболувања и состојби, вклучувајки ги високиот крвен притисок, атеросклерозата, грип, настинки, кашлица, бронхитис, гастроинтестинални проблеми и менструални болки.

Студиите покажуваат дека лукот уништува многу видови на микроорганизми: бактерии, вируси, габи а во некои случаи дури и цревни паразити.

Лукот исто така е многу ефективен антиоксиданс кој што го зајакнува телесниот имун систем и превенира канцерогени состојби како што е цревниот канцер.

Ова растение содржи повеќе од 200 биолошки активни материи: витамини, минерали, аминокиселини и ензими. Лукот природно е богат и со селен и есенцијални траги од минерали кои имаат најразлични лековити дејства врз организмот. Како и да е, лукот е најпознат по своите ефекти врз кардиоваскуларното здравје и покажува одлични резултати во третирањето на високиот холестерол и триглицеридите во крвта, атеросклерозата, инфекции и сл.

Биохемиски најактивна супстанца во лукот е етеричното масло наречено алицин кое претставува природно средство за снижување на високиот крвен притисок, за детоксификација на крвта, делува како природен антибиотик, ја лекува главоболката и го подмладува организмот.

Лутеинот е вид на антиоксиданс кој припаѓа во групата на каротеноиди. Каротеноидите се природни липосолубилни пигменти кои се наоѓаат во различни видови на алги, овошје и зеленчук.

Студиите покажуваат дека лутеинот има способност да го заштитува човековото тело од фототоксичното оштетување и од токсичните ефекти на слободните радикали, ултравиолетовото зрачење од сонцето, зрачењето од компјутерите и телевизорите, вештачкото осветлување и сл. Лутеинот е присутен во макулата на човечката ретина и во човековите микро-кристални очни леќи и игра важна улога во заштитата од старечката макуларна дегенерација и катаракта (старечко перде) и исто така штити од појавата на одредени видови на канцер. Откако ќе се внесе лутеин во организмот, тој се таложи на macula lutea (жолта дамка) и ретината, како и во леќата на окото. Поради неговиот недостиг настануваат дегенеративни промени во овие делови на окото.

Лутеинот не се синтетизира природно во организмот и затоа е потребно да се внесува преку диететски додатоци или преку храна богата со лутеин како како на пример: пченка, брокули, грав, грашок, зелка, спанаќ, марула, киви, грозје и сл.

Истражувањата што се вршени на Харвардскиот универзитет покажуваат дека употреба на дневна доза од 6 мг, го намалува оштеувањето на макулата за 40 %.

Комбинација на Лутеин и Црна Боровинка

Лутеинот е антиоксидант кој спаѓа во групата на каротеноиди и се наоѓаат во повеќе видови на алги, овошја, невен и пиперка. Нивното основно дејство е да го заштитат човечкото тело, пред се окото и очното дно од токсичните ефекти на слободните радикали кои доаѓаат од надворешна средина, зрачењето на компјутерите и телевизорите, сонцето и вештачкото осветлување.

Лутеинот не се синтетизира во организмот и затоа е потребно да се внесуваат преку храната, односно преку суплементи и други додатоци. Боровинката има активно учество во заштита од инфекциите односно многу помага во регулирањето на ноќниот вид што е потврдено со многуте испитувања кои биле правени кај англиските пилоти за време на Втората Светска Војна. Боровинката е богата со антиоксиданси од типот на биофлавоноиди таканаречени антоцијанозиди.

Карактеристики:

Највисока концентрација на лутеинот се наоѓа во макулата и ретината на окото и после нивното внесување во организмот тие се таложат во истите, го овозможуваат нормалното функционирање на овој витален орган и го штитат окото од дегенеративни промени.
Боровинката со своето антисептично и антиинфламаторно дејство била користена во лекување на рани на кожата, проблеми со дигестивниот тракт, дијареа, атеросклероза и дегенеративни промени на крвните садови и на очното дно. Присуството на витаминот Ц и Д, како и биофлавоноидите од групата танини ги потврдуваат овие дејства.
Една студија извршена во Англија покажува дека нивото на лутеинот кај луѓето коишто боледуваат од дегенеративни промени на очното дно, односно катаракта е значително намалено. Други испитувања извршени со оваа цел, кај кои што е даван овој производ во доза од 6 мг, го намалил оштетувањето на очното дно за 40% во однос на оние кои што не го користеле. Тоа е уште еден доказ дека главната функција на овој препарат е да делува заштитно на очното дно (макула).

Примена:

• Се препорачува во превентивни цели кај дегенеративни заболувања на очното дно (катаракта);
• Се препорачува за подобрување на ноќниот вид и ноќно слепило;
• За третман на разни инфекции на окото и очното дно.

Екстрактот од шипка (плод од дивата ружа) има највисока доза на витамин Ц во споредба со било кое друго овошје или зеленчук. Една шолја полна со плод на шипка количински содржи витамин Ц исто колку што има во 40 портокали. Шипката исто така содржи и витамин А, Б1, Б3, К, Е, пектин, танин, бета-каротен, ликопен, лутеин и биофлавоноиди. Пулпата и кората на шипката содржат биофлавоноиди кои што имаат синергистичко дејство со витамин Ц со што се подобрува нејзината апсорпција во организмот. Витаминот Ц (познат како аскорбинска киселина) човечкото тело не може да го синтетизира, па затоа мора да се внесува со правилна исхрана или со диететски додатоци.

Модерниот начин на живеење, загадувањето на животната средина, влијанието од компјутерите и електричните апарати, чадот од цигарите итн. се фактори кои што ја зголемуваат потребата од внесување на витамин Ц, така што овој додаток во исхраната е неопходен дури и за најздравите луѓе.

Медицинска примена:

- Го зајакнува имунолошкиот систем и се бори против сите инфекции, настинки, грип и вируси;

- Помага во борба против стресот и хроничниот умор;

- Одличен тоник за исцрпеност кој се користи и кај рековалесцентните болни;

- Моќен антиоксидант кој се бори против слободните радикали и го забавува стареењето;

- Има антитоксичен ефект- го чисти и детоксифицира телото од надворешните штетни супстанци;

- Најновите истражувања покажуваат дека пушачите уништуваат 25-100 мг на витамин Ц во организмот со секоја цигара- шипката има способност да го надополни изгубениот витамин Ц кој што се уни-штува со чадот од цигарите и исто така помага да се намали зависноста од никотинот;

- Помага во намалувањето на нивото на холестеролот во крвтаи го зајакнува кардиоваскуларниот систем;

- Демонстрира антиалергенско дејство- го зајакнува имунитетот на респираторно ниво и помага во превенција на алергиите;

- Шипката има и антивоспалително, диуретичко и лаксативно дејство;

- Ја зголемува физичката кондиција и општата добросостојба на организмот.

Според Линус Паулинг, добитник на Нобелова Награда, консумирањето на шипка во високи дози може да го превенира и да се бори против канцерот.

Chasteberry дрвото (Vitex agnus-castus) му припаѓа на семејството Verbenaceae познато како вид дива лаванда (популарно наречена витекс). Растението води потекло од тропските предели по долините на реките во Јужна Европа и Медитеранот, а како украсно растение се одгледува во САД.
Старите Грци и Римјани ги користеле листовите и плодовите од ова растение во лекувањето на проблемите со дигестивниот тракт, за третман на рани на кожата и за подобрување на женското здравје.

Карактеристики:

Витексот содржи антиоксиданси од типот на флавоноиди, алкалоиди, дитерпеноиди, витексин, кастицин како и етерични масла (цинеол, лимонен и др.), кои ги стабилизираат проблемите со женските хормони, помагаат при ПМС и одржување на сексуалното здравје. Овие компоненти поволно делуваат при пореметување на менструалниот циклус и менопаузата и кај различни гинеколошки заболувања како што се: синдром на полицистични јајници (ги ублажуваат симптомите), циклична масталгија, хиперпролактинемија (зголемено ниво на пролактин во крвта) и сл.

Витексот го зголемува нивото на прогестеронот и ја стимулира хипофизата во создавањето на хормони и формирање на фоликули; поволно делува при кожните промени за време на пубертетот како што се акни и дисебореа; ја зголемува лактацијата и се препорачува да се зема во првите 10 дена по породувањето. Ако се зема пред спиење може да го подобри спиењето (го стимулира создавањето на мелатонин).

Примена:

• При третман на предменструален синдром (препорачливо е да се комбинира со витамин Б6);
• За регулирање на менструалниот циклус (аменореја и дисменореја);
• Се препорачува за време на менопаузата;
• За подобрување на овулацијата (стимулирање на фоликулите);
• За подобрување на либидото и зголемување на сексуалната енергија.
• Кај заболувања на кожа, коса и нокти;
• Кај невролошки заболувања како Алцхајмерова болест и аутизам,
• При разни инфекции и малигни заболувања и др.

Статистичките податоци се поразителни. Тие покажуваат дека секој трет човек заболува од рак. Но науката тврди дека ракот може да се спречи со правилна исхрана. Ракот можеме да го превенираме избегнувајќи го сето она што има канцероген ефект. Канцероген ефект има пушењето, нездравата храна и прекумерното изложување на сонце. Но сето ова не гарантира дека со сигурност ќе го избегнеме ракот, туку се намалува ризикот од ова заболување. Некои научници тврдат дека честотата на ракот можела да се намали  за една третина ако се храниме поздраво. Американскиот невропсихијатар David Servan Schreiber во книгата “Против ракот-нов начин на живот тврди дека исхраната и начинот на живот може да го победат ракот”.

Кога на Dr. David Servan Schreiber му бил дијагностициран малиген тумор на мозокот,тоа му го сменило животот. Проучувајќи се што знае медицината и потпирајќи се на малите знаења за тоа како функционираат природните одбранбени механизми на човекот против ракот,се нашол на долг пат од болеста до ремисијата и конечното излекување. Тој пат траел 17 години.

Пред да почнете да ги читате специјалните намирници кои ги препорачува Dr. David Servan Schreiber треба да знаеме дека правилно избалансирана диета е многу важна. Тоа веројатно сте го прочитале безброј пати,но добро е да знаеш што но добро е да се повтори што е важно за добро здравје: да се јадат 5 порции овошје и зелечук дневно, да се јаде храна богата со растителни влакна, да се внесуваат помалку масти, особено масти од животинско потекло (црвено месо), да се намали количеството на сол и шеќер во исхраната и да се јаде разновидна храна.

Сето ова веќе го знаеме, но тоа што додава Dr. Servan-Schreiber се одредени намирници кои на телото му помагаат во борбата против ракот.

Еве кои намирници ги препорачува Dr. Servan-Schreiber:

Домат: Oвој зеленчук содржи органски соединенија терпени (терпеноиди)кои помагаат во блокирање на туморите. Други намирници со висока концентрација на терпени се билките како рузмарин,тимијан,оригано,босилок и нане. Доматот содржи и ликопен. Ликопенот е јак оксиданс од групата на каротиноиди. Човечкиот организам не може да ги синтетизира каротиноидите,па затоа тие мора да се внесат во организмот само со храна богата со ликопени. Апсорпијата на ликопените е подобра и поголема кога доматот се консумира пржен,отколку кога се консумира свеж домат. Се претпоставува дека при готвењето на доматот од него се ослободува ликопенот и на тој начин може полесно да се апсорбира.

Истражувачите и научно ја потврдиле заштитната улога на ликопенот во настанувањето на раккот на простата како и во намалување на ризикот на рак на желудникот ,на дојката и на кожата. Ликопенот може исто така да го забави и растот и ширењето на ракот на простата кај лица кои веќе се заболени од оваа малигна болест.

Мажите кои консумираат 10 домати неделно имаат 45%  помали шанси да заболат од рак на простата.

Брокула: Заедно со другите членови од својата фамилија, како што се: купусот и кељот, брокулата содржи јаки антиканцерогени молекули.

Според многу клинички студии, само 100 грама брокули дневно го намалуваат ризикот од рак. Таа содржи одредени количества витамини А, Ц и Е и е значаен антиоксиданс. Брокулата може да го забави процесот на оштетување на клетките, „нагризени“ од слободните радикали, кои доведуваат до старење и појава на разни болести, вклучувајќи ги и малигните болести. Овој зеленчук содржи речиси двапати повеќе витамин Ц од портокалот, а го зајакнува и одбранбениот механизам на организмот.

Консумирањето на 70 грама брокули дневно во тек на два месеци може да заштити од гастрит и рак на желудник, открила една студија спроведена во Јапан.

Свежите брокули содржат „сулфарофан“, природен лек за кој се смета дека го активира ензимот во телото кој се бори против слободните радикали, против хемиските агеси кои ја оштетуваат ДНК на клетката и против воспалението.

SGS (Сулфурофатен глукозинат) кој го содржи брокулата ги убива туморите, ослободувајќи ензими во телото кои ги уништуваат клетките на туморот и го спречуваат неговото ширење, односно метастазирање во далечните органи и ткива.

Брокулата како јак антиоксиданс е на врвот на топ-листата на исхраната со зеленчук, затоа што ја спречува апоптозата (процесот на умирање на клетките) во организмот. Содржи состојки што се нарекуваат сулфорани, природни хемиски материи што даваат препознатлив вкус и можат да го поттикнат самоуништувањето на раковите клетки. Така лекарите, редовното внесување брокули во организмот, го сметаат за превенција на ракот на дојката, но и на други малигни тумори.

Брокулите содржат и индоли, состојки што го забрзуваат метаболизмот на женскиот хормон естроген, кој е директно одговорен за малигните промени во структурата на клетките на дојката. Забележано е дека кај жените што внесуваат редовно брокула, а со тоа и големо количество фолна киселина, шансите да заболат од рак на грлото на матката или од рак белите дробови се помали.

Неодамнешните истражувања покажале дека брокулата особено помага во борбата против ракот на простата.

Чоколада: Се препорачува само чоколада со висок процент на какао, барем 70%. Таквата чоколада е богата со антиоксиданси и полифеноли, кои го забавуваат растот на раковите клетки.

Лук: Лукот е еден од најпопуларните лековити зеленчуци. И покрај својот јак и, за некои лица непријатен мирис, лукот уште од многу одамна се користел како здрава храна, но и како лек.

Лукот содржи околу 200 биолошки активни соединенија, а многу од нив се важни во превенцијата на многу заболувања.

Резултатите од големата клиничка студија, која испитувала околу 50 000 жени од Ајова (САД), на возраст од 55 до 65 години, покажале дека лукот е зеленчук кој, во голема мерка, штити од рак на дебело црево.  Исто така, постојат и многу истражувања кои потврдиле дека лукот помага во борбата против ракот на дојката, белите дробови, бубрегот и простатата.

Риби: Рибите како што се лососот, скушата, пастрмката, харингата, туната, крапот…) богати се со омега-3 масни кислеини, за кои е докажано дека влијаат на намалувањетго на растот на туморот. Истражувањата покажале дека јадењето на масна риба два пати неделно може да помогне да се победи ракот.

Агруми: Овошјето како што се лимоните, портокалите, мандарините, грејфрутот и другото слично киселкасто овошје богато со витамин Ц, богато е и со флавоноиди и терпеноиди, кои го запираат воспалението. Делуваат како инхибитори на растот на раковите клетки и имаат јако антиоксидативно дејство, кое ги штити клетките од оксидативното оштетување дури подобро од витаминот Ц.

Пиперка: Од витамини, пиперката најмногу содржи витамин Ц, кој го јакне одбрамбениот систем на организмот.  Докажано е дека во пиперката има дури 4-5 пати повеќе витамин Ц отколку во лимонот и портокалот.  Количината на витаминот Ц изнесува околу 100-250 mg во 100 g свежи пиперки, a неговата количина зависи од староста на пиперката.  Витаминот е моќен антиоксиданс.

Пиперката содржи и ликопен, најјак антиоксиданс од групата на каротиноиди, кој помага во борбата против клетките на ракот. Тој е јак инхибитор на буењето на раковите клетки. Заедно со морковот, цвеклото и кајсијата, пиперката е богата со каротиноиди кои помагаат во борбата против туморот на мозокот.

Канцер третманот е спроведен и завршен. Што понатаму ? Дали сега кога веќе си канцер преживувач може да уживаш во годините кои следат?  Дознај што треба да направиш после твојот канцер третман за да се чувствуваш подобро .

Овие таканаречени препораки не се разликуваат многу од оние наменети за останатите кои сакаат да го подоброт  своето здравје. Вежби,избалансирана диета,идеална телесна тежина,одвикнување од цигари и алкохол се препорачуваат за сите. Но за канцер преживувачите овие препораки имаат одредени специфики.

Еве што треба да направиш после твојот канцер третман:

ВЕЖБАЈ

Физички вежби и контрола на телесна тежина по прележана сериозна болест, како што е ракот, често се препорачуваат во периодот на реконвалесценцијата, дури и кога пациентот е во понапредна возраст и не е спортски тип.

„Сите лица кои имале тумор имаат корист од телесната активност“, изјавил Dr. Freerk Baumann од германскиот истражувачки институт во Келн.

Редовното вежбање позитивно делува на целиот организмот и тоа:

• ја зголемува силата и издржливоста

• ги намалува знаците и симтоми на депресија

• ја намалува анксиозноста

• го намалува стравот

• го подобрува расположението

• ја враќа самодовербата

Нема докази дека физичката активност влијае врз уништувањето на веќе постоечкиот тумор. Сепак, постојат докази дека пациентите со рак на дојка, рак на дебело црево или рак на простата кои редовно вежбале и биле физички активни, имале помал ризик за повторно враќање на болеста, рекол Dr. Baumann.  Dr. Baumann тоа го објаснува на овој начин физичката активност ги намалува поедините хормони во крвта, како што се естрогенот и инсулинот. Се верува дека овие хормони влијаат на растот и ширењето на некои видови на рак. „Овие хормони се како храна за туморите“, рекол Dr. Freerk Baumann.

Наспроти минималните докази дека вежбањето може да го намали ризикот за умирање на туморот доказите од вежбањето за твоето срце,бели дробови и крвотокот се цврсти. Заради тие причини се охрабруваат сите канцер преживувачи да вежбаат.

Затоа потруди се да го направиш твојот живот повеќе активен.Почесто користи ги скалите и пешачи дел од патот. Американското здружение за канцер препорачува канцер преживувачите треба да вежбаат најмалку 30 минути пет или повеќе дена во неделата.

Пред да започнеш со вежбање направи лекарски преглед. Ќе има денови кога нема да сакаш да вежбаш и нетреба да чувствуваш вина поради тоа. Ќе има и денови кога вежбањето ќе предизвика несакани ефекти како неподнослив замор и тогаш намали го интензитетот на вежбање, на пример пешачи. Нема строги правила колку и како треба да вежбаш,прави онолку колку што можеш затоа што и одморот е важен за твојата реконвалесценција.

Диета

Добро балансирана диета односно исхрана со овошје ,зеленчук и мешунки е препорачана од многу причини. Американското здружение за канцер препорачува канцер преживувачите во својата исхрана да вклучат:

• храна богата со растителни влакна односно најмалку 5 порции на свежо овошје и зеленчук дневно

• незаситени масла како омега 3 маснотии ,а помалку заситени масла

• лесни протеини како риба,пилешко месо,јајца,лешници,легуминози

• да се намали консумацијата на црвено месо,на најмногу 2 пати неделно

• Најмалку еднаш неделно треба да се консумира брокула и зелка.

Оваа комбинација на храна овозможува внес на многу витамини и минерални суплементи нутриенси кои ќе го направат твоето тело посилно.

Овошјето и зеленчукот содржат антиоксиданси кои овозможуваат поправање на оштетените клетки,а содржат и растителни влакна кои се клучни за одржување на здравјето на организмот Дневно е потребно да внесуваме 20 до 40 грама растителни влакна, а ги наоѓаме во житариците, мешункастиот зеленчук (соја, леќа), во зелениот и коренест зеленчук и во овошјето. Растителните влакна

• се комплексна мешавина на супстанции: различни полисахариди – целулоза, растителни смоли, пектин, агар, гума и хемицелулоза па помагаат во одржувањето на нормалната функција на системот за варење и спречување на затвор

• го намалуваат нивото на холестеролот во крвта, ги смируваат воспалените процеси и го намалуваат крвниот притисок.

• го забавуваат апсорбирањето на шеќерот во крвта, што значи дека со нивно консумирање се регулира и нормализира нивото на шеќерот во крвта па на тој начин го намалува ризикот од развој на дијабет.

• овозможуваат поздрав начин на живот-Лицата кои јадат повеќе овошје и зеленчук, помалку консумираат масти, белковини и рафинирани житарици со исхраната со што се спречува појавата на дебелина.

• го намалуваат ризикот за рак како на пример на грло,дебело црево

Брокулите се богати со многу витамини и минерали. Тие содржат витамин А, Ц, К и витамини од грпата Б,минерали како што се: железото, калциумот, калиумот, магнезиумот и цинкот,а богати се и со растителни влакна и фитохемикалии. Најважната функција и способност на брокулите е тоа што го острануваат вишокот на естроген од телото па претставуваат природни чудотворни заштитници од многу видови рак како: рак на дојката, рак на матката, рак на простатата, рак на внатрешните органи (бели дробови, црн џигер, бубрези) . особено се препорачуваат за лица кои имаат рак на дојка или рак на матката.

Зголемената консумација на храна богата со јагленохидрати, особено со скроб го зголемуваат нивото на инсулинот во организмот . Инсулинот може да го стимулира растот на клетките на туморот,а со тоа да го зголеми ризикот од рецидив на ракот. Иако јагленохидратите му ги даваат на организмот потребните хранливи материи и енергија, некои јагленохидрати се поздрави од другите. Интегралните житарици содржат помалку скроб од рафинираните јагленохидрати, како што се белиот леб и белите тестенини и затоа имаат предност во исхраната.

Затоа започни со примена на балансирана диета чии состојки одреди ги со помош на твојот доктор особено тоа се однесува на дневната доза на мултивитамини што ти се потребни.

Некои мислат дека поголема доза од предвидента е подобра. Но тоа не е точно бидејќи поголема доза може да те повредат.

Телесна тежина

Во текот на третманот некои губат од својата тежина ,а некои се здебелуваат. Со помош на својот доктор одреди ја својата идеална телесна тежина и преземи мерки за да ја достигнеш.

Кај канцер преживувачи кои треба да добијат во тежина се започнува со контролирање и решавање на наузеата,болката и другите несакани ефекти од канцер третманот со кои се овожможува  полесен пристап на храната во твоето тело. Кај канцер преживувачи кои треба да изгубат од својата тежина слабеењето треба да биде постепено и тоа најмногу до 1 килограм неделно со помош на избалансирана исхрана и вежби кои ќе ги одреди твојот доктор.

Обезноста или зголемена телесна тежина претставува фактор на ризик за настанување на некои видови на рак ,но и за настанување на многу заболувања како што се : хроничните кардиоваскуларни и метаболни заболувања (покачен крвен притисок, покачени масти, шеќерна болест, заболувања на срцевите и мозочните крвни садови, кои можат да доведат до настанување на срцев или мозочен удар).

Кај гојазноста продукцијата на естрогените хормони е зголемена, во споредба со жените кои имаат нормална телесна тежина па преку хормонски механизам може да се стимулира раст на оваријалните клетки и да игра улога во развојот на оваријалниот карцином. На сличен начин се објаснува и поврзаноста на обезноста со други видови на рак како што е аденокарциномот на хранопроводнико,рак на бубрези. Кај мажите постои теорија која укажува дека мастите ја зголемуваат продукцијата на машкиот полов хормон, тестостерон, кој го потпомага настанувањето на простатичните карциномски клетки.

Затоа достигни ја и одржувај ја својата идеална телесна тежина

Стоп за пушењето

после третманот е вистински момент еднаш засекогаш да се откажеш од својата навика. Пушењето или користењето на наркотични средства го зголемуваат ризикот од неколку типа на карциноми. Нивното откажување ќе го намали ризикот од појава на друг тип на канцер додека си во реконваленсценција ,а од друга страна ќе го намали ризикот и од повторно јавување на истиот тип канцер кој го имаше пред третманот.

Не за алкохолот

Жените не треба да пијат повеќе од една чашка на ден,додека мажите нетреба да испијат повеќе од две чашки.Наспроти нецелосните докази дека алкохолот може да го намали ризикот од срцеви болести,тој може да го зголеми ризикот од секунарен примарен тумор и ризикот за карциноми локализирани на уста и грло.

Прави онолку колку што можеш и потруди се повеќе

На почетокот прави онолку колку што можеш и менувај ги своите навики постепено се додека не ги достигнеш целосно сите овие совети.  Во годините што следат овие совети ќе ти овозможат да се чувствуваш подобро и затоа колку побрзо се врзеш за нив толку подобар ќе биде и твојот животен стил како канцер преживувач.

Мит 1 – Ако поседувате фактор на ризик за рак на дојка значи дека ќе развиете болест.

Не постои ризик фактор кој сам или во комбинација со други значи дека дефинитивно ќе добиете рак на дојка. Постојат различни фактори кои можат да го зголемат ризикот за развој на болеста. Некои од овие појави го зголемуваат ризикот само малку. Тие вклучуваат пушење, пиење (повеќе од 5 алкохолни пијалоци неделно од година во година), добивање на прва менструација пред возраст од 12, имање циклуси после 55 години и немање прва целосна бременост до 30 години. Ако имате голем број од нив, зголемувањето на ризикот може да е позначајно.

Значи, дури и да имате наследени генетски абнормалности во вашето семејство не мора да значи дека ќе добиете рак на дојка. Абнормалности во т.н. гени на рак на дојка BRCA1 и BRCA2 се многу силни индикатори за ризик. Но 20-60 отсто од жените со овие наследени абнормалности нема да развијат рак на дојка.

Мит 2 – Ако не постои рак на дојка во вашето семејство, тогаш вие не сте изложени на ризик за болеста.

Секоја жена носи ризик за рак на дојка. Исто и дел од мажите! За било која жена, наследна абнормалност е најсилниот фактор на ризик, но само околу 10 проценти од сите случаи на рак на дојка се должат на наследените абнормалности. Околу 85 отсто од жените кај кои ќе се развие болеста немаат фамилијарна историја. Токму затоа е важно сите жени да прават скрининзи редовно.

Мит 3 – Ракот на дојката се пренесува само од мајката, а не и од таткото.

Сега знаеме дека гените за ракот на дојката може да бидат наследени и од страна на семејството на Вашиот татко. Затоа прашајте ги роднините за евентуални случаи од двете страни и кај мажот и кај жената. Околу 2.000 случаи на машки рак на дојка се дијагностицираат во САД секоја година. Всушност, машки рак на дојка е најтесно поврзан со BRCA2 абнормалност. Значи, ако има маж во Вашето семејство кој имал рак на дојка, не заборавајте да му кажете на вашиот лекар.

Мит 4 – Без разлика какви фактори на ризик поседувате, не мора да се грижите за добивање рак на дојка се додека не сте во менопауза.

Шансите за добивање на болеста се зголемуваат како што стареете. Но ракот на дојката може да се случи на било која возраст. Тоа е причина зошто сите жени треба да бидат внимателни. Иако експертите препорачуваат годишни мамограми со почеток на 40 годишна возраст, Вашиот доктор може да предложи да почнете дури и порано ако имате семејна историја на рак на дојка во рана возраст.
Мамографијата не е идеален скрининг тест за жени помлади од 40 бидејќи не може да се “гледа низ” нивното густо ткиво на градите. Значи Вашиот лекар, исто така, може да препорача ултразвук или магнетна резонанца (МРИ).

Мит 5 – Носење на градник или користење антиперспиранти или дезодоранси го зголемуваат ризикот од рак на дојка.

Тоа се две гласини кои никогаш нема да престанат. Не е вистина дека носењето градник, ги врзува токсините преку ограничување на протокот на лимфа и крв во Вашите гради, а со тоа го зголемува ризикот. Исто така нема доказ за тврдењата дека антиперспирантите и дезодорансите предизвикуваат рак со спречување на телото преку потење да ги исфрла супстанците кои предизвикува рак и со тоа се насобираат истите во градите, или поради тоа што содржат штетни хемикалии кои се апсорбираат преку кожата.

Мит 6 – Ако имате мали гради, имате многу мала веројатност да добиете рак на дојка.

Големината не е важна. Секој со гради може да добие рак на истите.

Мит 7 – Истражувањата покажуваат дека користењето хормонска терапија (ХТ) дури и за краток временски период, предизвикува рак на дојка.

Многу жени беа разбирливо загрижени кога една голема студија откри дека ХТ која комбинира естроген и прогестин малку го зголеми ризикот од инвазивен канцер на дојка. Друга студија исто така покажа дека комбинирана терапија умерено го зголемува ризикот за рак на дојка, сепак, беше во можност да понуди некои уверувања: овој ризик се врати на нормала една година подоцна или слично одкако жените престанале со користење на терапијата. Ова се чини дека важи за жените кои биле на ХТ само неколку месеци и оние кои го користеле повеќе од 5 години.
И уште нешто: важно е да се напомене дека нема истражувања кои покажале зголемување на ризикот на рак на дојка за жените на терапија само со естроген. Овој вид на терапија е препишан само за жени кои имале хистеректомија (одстранување на матката), бидејќи естроген користен самостојно може да предизвикаат рак на слузницата на матката (ендометријален рак).

Мит 8 – Голем број на истражувања покажаа дека жените кои живеат во земји каде што исхраната има тенденција да биде посиромашна со масти имаат помал ризик од добивање рак на дојка.

Но, мнозинството на студии кои се фокусира на жените во САД не најдоа солидна врска меѓу потрошувачка на масти со исхраната и ризик за рак на дојката. Зошто се овие наоди контрадикторни? Тоа може да биде идејќи жените во другите земји се со помал ризик поради други причини: тие вежбаат повеќе, јадат помалку, тежат помалку, пушат помалку, имаат различни генетски профили или интеракција со животната средина која ги прави помалку подложни. Едно нешто што го знаеме: постменопаузалната дебелината е фактор на ризик кој ќе Ве стави на ризик за рак на дојката и други видови на рак, така што внимавајте на одржувањето на здрава тежина.
Како и за млечните производи, резултатите од студиите се различни. Но Harvard’s Nurses’ Health Study, студија од големи размери, на 120.000 жени, неодамна откри дека пременопаузалните жени кои јаделе многу млечни производи, особено нискомасни или безмасти, имале помал ризик од рак на дојка. Студијата не ја пронашла врската помеѓу потрошувачката на млечните производи и ризикот од рак на дојка кај жените кои се во пост менопауза.

Мит 9 – Мамограмите можат да го спречат ракот на дојката.

Харис анкетата од 2003 година на повеќе од 500 жени покажа дека околу 30 отсто мислат дека мамограмите можат да го спречат ракот на дојката. Вистината е: иако мамограмите може да го откријат ракот на дојката, тие не можат да го спречат истиот.

Мит 10 – Некои студии покажуваат дека мамограмите се всушност безвредни.

Две студии, вклучувајќи ја и контролната студија направена од страна на дански научници, укажуваат на тоа дека редовни мамограми не го намалуваат ризикот од смрт од рак на дојка. Но, неколку други студии, вклучувајќи и една направена од страна на US preventive Services Task Force целосно се спротивставуваат. Можете да ја зголемите користа од скрининг мамографијата со посета на најдобрите центри и персонал во Вашата област. Барајте го радиолошкиот центар кој се справува со повеќето случаи на рак на дојка во регионот. Одете кај радиологот кој специјализира во читање на мамограми, и прашајте го, “Колку мамограми читате секоја година?” Колку повеќе, толку подобро. Една студија во Journal of the National Cancer Institute покажа дека радиолозите кои читаат повеќе од 300 мамограми месечно биле попрецизни.

•  По одстранувањето на дојката набавете си веднаш заштитно перниче кое ќе ви ја заштити раката и ќе и помогне да биде во правилна положба;
•  Веднаш по операцијата набавете си ПРИФОРМ градна памучна протеза. Со носењето на ваквата протеза одма по операцијата ќе се чувствувате целосно и самоуверено.
•  Најдоцна по еден месец (30 дена) од операцијата, веднаш по вадењето на конците набавете си силиконска протеза. Со тоа ќе ги превенирате болките во грбот и искривувањето на рбетниот столб поради не правилна распределба на тежината. Исто така носењето на силиконската протеза придонесува многу за самоуверена појава и самочувствие.
•  Носењето на специјалните Амоенини градници ќе помогне при растеретувањето на рамениците од тежина со што ќе превенира појава на лимфоедема. Исто така специјалните ортопедски градници помагаат при зачувувањето на протезата на свое место со што допринесуваат жената да се чувствува сигурно и атрактивно.
•  Веднаш по операцијата набавете си специјална компресивна ракавица за лимфоедема. Појавата на отоци на раката поради одстранување на лимфните јазли е многу честа појава. Отоците многу често се јавуваат и по 6 месеци од операцијата. Затоа, користењето на ракавицата пред да се појават отоците е многу корисно.
•  Редовно правете ги вежбите за превенција од лимфоедема кои што можете да ги најдете во брошурата “Самодоверба. Се повеќе” и “Вежби за жени по операција на дојки”

-Исхраната треба да биде избалансарина за да ги задоволи дневните потреби на организмот од минерали и витамини;

-Избегнувајте тешки и мрсни јадења, сувомесни и пушени намирници;

-Во исхраната користете претежно младо телешко, пилешко, бело месо и што повеќе риба (печена во фолија или варена);

-Намалете ја количината на белковини и избегнувајте полномасно млеко или сирење и индустриски јајца;

-Шеќерот во секоја прилика заменувајте го со мед или малтекс;

-Пијте редовно мешавини од билни чаеви кои ќе ги набавите во билна аптека, а не од некои лица кои ви гарантираат излекување;

-Појадокот и вечерата нека ви бидат претежно од овесни или сојини лушпи потопени во немасно млеко или овошен сок, засладени со мед и со додаток на сецкани јатки (ореви, бадеми, лешници..) и сушено овошје (јаболко, праска, сливи, кајсии…). Исто така многу е корисно да се јадат варени житарици како пченица или јачмен засладени со мед/ораси/сусам/таан;

-Избегнувајте да користите садови и чаши од пластика или друга амбалажа;

-Не користете го истото масло за пржење повеќе пати;

-Зеленчукот и овошјето треба секојдневно да се застапени во вашата исхрана и тоа во свежа состојба како салати и овошни каши и сокови;

-Редовно и најмногу користете во исхраната свежи моркови и цвекло рендани како салата или сок.

Нова студија од Норвешка открила дека пациентите со белодробен карцином кои биле редовни корисници на суплементи со исхраната со оглед на дијагнозата, имале подобри шанси за преживување одколку тие што не користеле.

Употребата на омега-3 масните киселини, EPA и DHA, и многу високи нивоа на витамин А и Д било асоцирано со 44% помал ризик од смрт поради карцином на белите дробови, додека дневна употреба на останати суплементи во исхраната било поврзано со 30% намалување на ризикот од смрт кај пациентите со белодробен карцином, според наодите публикувани во International Journal of Cancer.

Студијата исто така наведува дека користа од суплементите може да се припише дури и кај кој и да било солиден тумор, вклучувајѓи ги карциномот на дојката и колоректалниот карцином.

Суплементацијата била одредена за 68 518 ушесници во студијата на Norwegian Women and Cancer институцијата употребувајќи анкетни листови за нашинот и шестотата на исхрана. Најчесто употребувани суплементи биле омега-3 масните киселини, EPA и DHA, витамин А и Д, потоа мултивитамините и минералните суплементи, наведуваат истражувачите.

Откако ги организирале податоците според тоа дали пушат цигари, возраста на која биле дијагностицирани пациентите и стадиумот на карцином, Skeie и неговите соработници навеле дека користењето на омега-3 масните киселини, EPA и DHA и витамин А и Д секојдневно , во текот на една година, во зависност од дијагнозата било асоцирано со 23% намалување на ризикот од смрт кај пациентите со солидни тумори и 44%  намалување на пациентите со белодробен карцином.

Ректалниот карцином ќе погоди околу 5300 луѓе во САД оваа година. Од друга страна пак, повеќе од 150 000 Американци се дијагностицирани со колоректални карциноми (карцином на колонот и ректален карцином) секоја година. Во таа бројка се вклучени околу 40 000 случаи со ректален карцином и 110 000 случаи со карцином на колонот.

Сега научниците од Кореа откриле дека зголемен внес на фолати со исхраната може да го намали ризикот од колоректален карцином кај жените. Според студијата, објавена во European Journal of Clinical Nutrition, шансите за добивање колоректален карцином се намалуваат за 50% со зголемување на внесот на фолати.

Според извештајот на истражувачите објавен во European Journal of Clinical Nutrition (EJCN), највисокиот внес на фолна киселина, Б витамин кој се наоѓа во зелениот листест зеленчук, грашокот и леќата, бил поврзан со намалување на ризикот од колоректален карцином кај жените за 66% и 70%.

Како и да е, мажите немале бенефит од витаминот, наведуваат истражувачите од  Cancer Epidemiology Branch, National Cancer Research Institute, National Cancer Center, Goyang, South Korea.

Преку 30 контролни случаи и проспективни кохортни студии го наведуваат намалувањето на ризикот од колоректален карцином поврзан со овој витамин. Слично намалување на ризикот исто така било наведено и за лезијата која преминува во канцер, аденоматозниот полип.

Истражувачите од Кореа ги анализирале податоците добиени од 596 мажи и жени со колоректален карцином и ги споредиле податоците со тие на 509 здрави луѓе. Сите испитаници биле помеѓу 30 и 79 години стари.

Според извештајот од EJCN, крајните податоци покажале дека највисокото ниво на внес на фолати било поврзано со 53%, 58% и 52% намалување на ризикот од колоректален, на колон и ректален карцином, соодветно, кај сите испитаници.

Како и да е, кога истражувачите се фокусирале на полот на испитаниците, се покажало дека само жените имаат корист, со највисок внес на фолати поврзан со намалување на ризиокот за 64%, 66% и 70%, за колоректален, на колон и ректален канцер, соодветно.